گام اول: هدف‌گذاری مناسب

شاید خیلی واضح باشه که اولین گام برای انجام هرکاری هدف‌گذاری مناسبه. در واقع هدف محرکه‌ایه برای ایجاد انگیزه و امید و داشتن انگیزه و امید لازمه رسیدن به موفیقته. بنابراین اولین گاممون رو باید با هدف گذاری درست برداریم. اما سوال اینجاست که هدف گذاری درست برای کنکوری‌ها چجوری باید باشه؟! ممکنه شما بگید که معلومه هدفمون قبولی تو فلان دانشگاه یا آوردن فلان رتبست و تا اون جایی که میتونیم واسش تلاش میکنیم. اما باید بهتون بگم این بدترین و نادرست‌ترین نوع هدف‌گذاریه. چرا؟! خب بذارید دو تا مثال براتون بزنم تا معلوم شه. فرض کنید شما هدفتون رو گذاشتین قبولی تو دانشگاه تهران. حالا هر هفته‌ای که آزمون بد میدین یا تست غلط میزنین شروع میکنین به سرزنش خودتون که با این وضع نمیشه که دانشگاه تهران قبول شد و خدای نکرده از اونجا کم کم سست میشین و حتی ممکنه بگین امسال که نمیشه تهران قبول شم پس میذارم سال بعد بهتر بخونم! حالا یه مثال دیگه از درست نبودن این هدف‌گذاری میخوام بزنم، فرض کنید باز با همون هدفی که دارید تا کنکور پیش اومدید، تصور کنید شب کنکورتونه! چه چیزی ذهنتونو درگیر میکنه؟! انقد غرق این موضوع رتبه و قبولی میشید که هی با خودتون کلنجار میرید اگه قبول نشم چی میشه؟! اگه نشم آبروم میره! و ... که همین چیزا کنکورتونو به کلی نابود میکنه. البته باید بگم که هدف‌گذاری بلند مدت در صورتی که شناخت از خودتون داشته باشید و درست هدف‌گذاری کنین، نه تنها مشکل‌ساز نیست، بلکه خیلی هم خوبه! حالا بذارید در ادامه من واستون چند اصل یا به عبارتی چند قدم واسه هدف‌گذاری بگم.

• قدم اول: تعیین هدف‌های کوتاه مدت

اولین کار برای هدف گذاری درست برای کنکور یا حتی در طول تحصیل تعیین هدف‌های کوتاه مدته. یعنی اینکه وقتی اول راه هستی به جای تعیین یه هدف خیلی بزرگ بلند مدت، یه هدف معقول کوتاه مدت برای خودتون تعریف کنید. بذارید واسه اینکه موضوع روشن بشه یه مثال براتون بزنم. فرض کنید شما در هفته 20 ساعت درس میخونید؛ با این 20 ساعت خیلی احتمالش کمه که رتبتون تک رقمی یا دو رقمی بشه. پس اینکه بیاین بگین که از هفته بعد 50 ساعت میخونم تا بتونم تک رقمی شم غیر عقلانیه. چرا؟! چون میگن رهرو آن نیست گهی تند و گهی خسته رود، رهرو آنست که آهسته و پیوسته رود. شما مطمئن باشید که اگه تجربه 50 ساعت در هفته خوندن رو نداشته باشید زود خسته میشید و روندتون قطع میشه. حالا باید چه کرد؟! راه‌حل سادست:

هدفتون رو بذارید رو 25 ساعت خوندن در هفته و کم کم زیادش کنید. مواظب باشید که سرعت این زیاد کردن طوری باشه که کاملا بهش عادت کنید.

یه مثال دیگه میزنم. فرض کنید به یه موسسه‌ای مثل قلمچی میرید. تراز یه آزمونتون شده 5000 مثلا. شما با این تراز نباید هدف بلند مدتی مثل رشته عالی و دانشگاه عالی داشته باشید. باید هدفتون این بذارین که آزمون بعدی ترازتونو 100 تا 200 تا بهتر کنین و واسه اینکار اشتباهاتی که هفته قبل مرتکب شدید رو واکاوی کنید و رفعشون کنید. حالا در مورد این مساله در گام‌های بعدی بیشتر توضیح میدم باز.

بنابراین برای تعیین اهداف کوتاه مدت مسائل زیر رو در نظر بگیرید:

1- هدف‌هاتون رو به صورت صریح و مشخص تعیین کنید.

2- هدف‌هاتون به نحوی تعیین کنید که دقیقا توش مقادیر آورد بشه. مثلا 5 ساعت افزایش ساعت مطالعه.

3- هدف‌هاتون رو طوری تعیین کنید که دست یافتن بهشون سخت و غیرقابل دسترس نباشه. چون عدم رعایت این مورد حتی ممکنه باعث اثرات منفی و ناامیدی بشه. پس حتما به این نکته توجه کنید.

4- اهدافتون رو متناسب و در راستای شرایطتون تعیین کنید. به طور مثال هدفتون برای افزایش ساعت مطالعه نباید بدون در نظر گرفتن شرایط و مشکلات مربوط باشه.

5- هدف‌هاتون رو مقید به زمان تعیین کنید.

به این پنج اصل قانون اهداف SMART میگن.

• قدم دوم: نوشتن هدف‌ها

شما باید خودتون رو ملزم به انجام هدفتون بدونید. برای اینکار باید هدف‌هاتون رو بنویسید و به دیوار اتاق و یا جایی که همیشه می‌بینید بچسبونید. علاوه بر اون میتونید به یه نفر هدفتون رو بگین تا خودتون رو ملزم به انجام هدفتون بدونید.

• قدم سوم: تعیین هدف‌های بلند مدت

بعد از تعیین هدف‌های کوتاه مدتتون و نوشتن اونا، باید با توجه به اون هدف‌ها برای خودتون هدف‌های بلند مدت هم تعیین کنید. یعنی مثلن برای هدف کوتاه مدت افزایش ساعت مطالعه باید یه هدف بلند مثل رسوندن ساعت درس خوندن به 50 ساعت برای خودتون تعریف کنید. باید توجه داشته باشید که برای تعیین این هدف‌ها هم قوانین SMART رو باید رعایت کنید حتما!

• قدم چهارم: تغییر آرام و پیوسته برای رسیدن به هدف

فرض کنید که ساعت مطالعه هفتگیتون رو میخواهید از 20 ساعت به 25 ساعت برسونید. برای اینکار نباید تو این افزایش ساعت رو اعمال کنید. بلکه باید اون 5 ساعت رو بین همه روزا تقسیم کنید. چون جدا از این هدف کوتاه مدت هدف بلند مدتی هم برای خودتون تعریف کردید که در نهایت رسیدن به اون مطلوبه و برای اینکار باید آهسته و پیوسته تغییرات رو اعمال کنید!

• قدم پنجم: ناامید نشید

اگه نتونستین برای رسیدن به هدفتون به صورت کامل موفق بشید ناامید نشید. موانع سر راه رو پیدا کنید و اونارو از سر راه بردارید و برای مرحله بعدیتون تلاش بیشتری رو انجام بدید. فقط و فقط توجه کنید که هیچوقت ناامید نشید. همیشه کلی راه واسه رسیدن به هدف وجود داره.